فصل‌ نهم‌ ـ سایر مقررات‌

 

ماده 75 - اتحادیه‌ ها و اتاق های اصناف شهرستان می‌توانند برای خدمات اعضای هیأت ‌مدیره یا هیأت ‌رئیسه خود، بر حسب آیین ‌نامه ‌ای که به پیشنهاد اتاق اصناف ایران و توسط دبیرخانه هیأت ‌عالی نظارت تهیه می‌شود و حداکثر ظرف شش‌ ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این قانون به‌ تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت می‌رسد، مبالغی را از محل درآمدهای خود ‌در بودجه سالانه پیش ‌بینی و پرداخت ‌نمایند.

تبصره اعضای موضوع این ماده تا زمانی که عضو هیأت‌ مدیره اتحادیه یا هیأت ‌رئیسه اتاق اصناف شهرستان باشند، مشمول قانون تأمین اجتماعی می‌شوند.

ماده‌ 76 ـ هر یک‌ از اعضای‌ هیات‌ مدیره‌ اتحادیه ‌ها و هیات‌ رئیسه‌ اتاق اصناف شهرستان ها و اتاق اصناف ایران نسبت‌ به‌ وجوه‌ و اموال‌ اتحادیه، اتاق اصناف و اتاق اصناف کشور و وجوهی‌ که‌ در اجرای‌ این‌ قانون‌ و سایر قوانین‌ و مقررات‌ در اختیار آنان‌ قرار می‌گیرد، امین‌ محسوب‌ می‌شوند.

ماده۷۷ – به ‌منظور حمایت از بافندگان فرش دستباف و حِرَف مشابه، به کمیسیون‌های نظارت اجازه داده می‌شود، حسب مورد، نسبت به تشکیل اتحادیه استانی و شهرستانی، جهت بافندگان و حرف مشابه مزبور اقدام کنند.
 این‌اتحادیه ‌ها تحت نظارت کمیسیون نظارت مرکز استان و شهرستان ‌های خود می‌باشند.

ماده‌ 78 ـ به ‌منظور تقویت‌ صنوف‌ تولیدی‌ و توسعه‌ صادرات‌ غیر نفتی‌ کشور، به‌ پیشنهاد کمیسیون‌ نظارت‌ و تصویب‌ هیأت‌ عالی‌ نظارت‌، اتحادیه‌ های‌ صادراتی‌ در شهرهای‌ مرکز استان‌ یا تهران‌، به ‌صورت‌ استانی‌ یا کشوری‌، تشکیل‌ خواهد شد. 
فعالیت‌ این‌ اتحادیه ‌ها تابع‌ آیین ‌نامه‌ ای‌ خواهد بود که‌ توسط‌ دبیرخانه‌ هیأت ‌عالی‌ نظارت‌ تهیه‌ و به ‌تصویب‌ وزیر بازرگانی‌ خواهد رسید.

ماده‌ 79 ـ وزارت‌ بازرگانی‌ مکلف‌ است‌ بارعایت‌ بند (هـ) ماده (55) این‌ قانون ‌نسبت ‌به‌ صدور پروانه‌ کسب‌ برای‌ افرادی‌ که‌ نام‌ برده‌ می‌شوند، درصورتی ‌که‌ دارای‌ محل ‌کسب‌ ملکی‌ یا اجاره‌ای‌ باشند، اقدام‌ کند:
الف‌ ـ جانباز، همسر جانباز، یکی‌ از فرزندان‌ جانباز متوفی‌ و یکی‌ از فرزندان‌ جانباز از کار افتاده‌.
ب‌ ـ آزاده‌، همسر آزاده‌، یکی‌ از فرزندان‌ آزاده‌ متوفی‌ و یکی‌ از فرزندان‌ آزاده‌ از کار افتاده‌.
ج‌ ـ کلیه‌ اعضای‌ خانواده‌ شهدا اعم‌ از همسر، فرزند، والدین‌، خواهر و برادر.
آیین ‌نامه‌ اجرایی‌ این‌ ماده‌ به‌ وسیله‌ دبیرخانه‌ هیات‌ عالی‌ نظارت‌ با همکاری‌ بنیاد شهید، بنیاد جانبازان‌ انقلاب‌ اسلامی‌ و ستاد آزادگان‌ تهیه‌ و به‌ تصویب‌ وزیر بازرگانی ‌خواهد رسید.

تبصره‌ 1 ـ صدور پروانه‌ کسب‌ پس‌ از دریافت‌ معرفی‌ نامه‌ از نهاد ذی‌ ربط‌ و احراز شروط‌ لازم‌ تنها برای‌ یک‌ بار خواهد بود.

تبصره‌ 2 ـ اتحادیه‌ ها موظفند دارنده‌ پروانه‌ کسب‌ را به‌ عنوان‌ فرد صنفی‌ بپذیرند. همچنین‌ کلیه‌ سازمان های‌ ذی ‌ربط‌ موظفند نسبت‌ به‌ اعطای‌ تسهیلات‌ و امکانات‌ همسان‌ با سایر افراد صنفی‌ عضو آن‌ اتحادیه‌ برای‌ دارنده‌ پروانه‌ کسب‌ اقدام‌کنند.

تبصره‌ 3 ـ افراد صنفی‌ موضوع‌ این‌ ماده‌ نمی‌توانند شغل‌ دیگری‌ داشته‌ باشند، یا از وزارتخانه ‌های‌ دیگر موافقت‌ اصولی‌ یا پروانه‌ تأسیس‌ دریافت‌ کرده‌ باشند، مگر آن‌ که‌ موضوع‌ موافقت‌ اصولی‌ یا پروانه‌ تأسیس‌ مرتبط‌ با موضوع‌ فعالیتی‌ باشد که‌ برای‌ آن‌ درخواست‌ پروانه‌ کسب‌ کرده‌اند.

تبصره‌ 4 ـ افراد صنفی‌ موضوع‌ این‌ ماده‌ می‌توانند درصورت‌ منتقل‌ شدن‌ به ‌شهرستان‌ یا استان‌ دیگر، به‌ شرط‌ ابطال‌ پروانه‌ کسب‌ قبلی‌، در محل‌ جدید با رعایت‌ مفاد این‌ ماده‌، پروانه‌ کسب‌ معوض‌ دریافت‌ دارند.

ماده‌ 80 ـ صدور پروانه‌ کسب‌ برای‌ اماکن‌ با کاربری‌ اداری‌ یا کارگاهی‌ بلامانع‌ است‌.

ماده‌ 81 ـ نیروی‌ انتظامی‌ کشور موظف‌ است‌ در اجرای‌ این‌ قانون‌ همکاری‌ لازم‌ را با اتحادیه‌ ها، اتاق اصناف شهرستان ها  و اتاق اصناف ایران معمول‌ دارد.
 نحوه‌ همکاری ‌به ‌موجب‌ آیین ‌نامه‌ای‌ خواهد بود که‌ توسط‌ دبیرخانه‌ هیأت‌ عالی‌ نظارت‌ با همکاری‌ وزارت‌ کشور و نیروی‌ انتظامی‌ تهیه‌ و به‌ تصویب‌ وزیر بازرگانی‌ خواهد رسید.

ماده‌ 82 ـ اگر یک‌ فرد صنفی‌، به ‌سبب‌ تغییر الگوی‌ مصرف‌ یا نیازها، یا رویدادهای ‌پیش‌بینی‌ نشده‌ تحمیلی‌، امکان‌ ادامه‌ فعالیت‌ صنفی‌ خود را از دست‌ بدهد، می‌تواند باکسب‌ نظر مالک‌ و تایید کمیسیون‌ نظارت‌ و با حفظ‌ کاربری‌ محل‌کسب‌ به‌ فعالیت‌ صنفی ‌دیگری‌ در همان‌ محل‌ بپردازد.

ماده‌ 83 ـ شهرداری ها موظفند درصورت‌ تخریب‌ محل های‌ کسب‌، در اجرای ‌طرح های‌ مصوب‌ ، از دریافت‌ هزینه ‌های‌ مترتب‌ بر صدور پروانه‌ ساخت‌ محل‌ جدید خودداری‌ ورزند. اگر معوضی‌ از طرف‌ شهرداری ها پیشنهاد شود، ارزش‌ روز آن‌ نباید از ارزش‌ روز محل‌ کسب‌ تخریب‌ شده‌ کمتر باشد.

ماده‌ 84 ـ حراج‌های‌ فردی‌ یا جمعی‌ فصلی‌ یا غیر فصلی‌ واحدها یا افراد صنفی ‌طبق‌ آیین‌ نامه ‌ای‌ خواهد بود که‌ توسط‌ دبیرخانه‌ هیأت‌ عالی‌ نظارت‌ تهیه‌ و به‌ تصویب‌ وزیر بازرگانی‌ می‌رسد. 
برگزاری‌ حراج‌ بدون‌ رعایت‌ ضوابط‌ مندرج‌ در آن‌ آیین ‌نامه‌ ، واحد صنفی‌ را مشمول‌ مجازات‌ مندرج‌  در ماده‌ (68) این‌  قانون‌  خواهد کرد.
ماده‌ 85 ـ برگزاری‌ روز بازارهای‌ جمعی‌ واحدها یا افراد صنفی‌ بر اساس ‌آیین ‌نامه ‌ای‌ خواهد بود که‌ توسط‌ دبیرخانه‌ هیأت‌ عالی‌ نظارت‌ تهیه‌ و به‌ تصویب‌ وزیر بازرگانی‌ خواهد رسید.

ماده 86 – فروشگاه های بزرگ چند منظوره که مجموعه‌ای متنوع از کالاها و خدمات مورد نیاز عموم را در یک مکان مناسب عرضه می‌نمایند و فروشگاه های بزرگ زنجیره‌ای تحت مدیریت متمرکز و با نام تجاری واحد که حداقل در دو فروشگاه به عرضه کالا و خدمات مبادرت می‌کنند، مشمول این قانون می‌باشند و باید حداقل عضو یکی از اتحادیه‌ های صنفی ذی‌ربط باشند و پروانه کسب دریافت نمایند.

تبصره‌ ـ مرجع‌ صدور مجوز فعالیت‌ فروشگاه های‌ موضوع‌ این‌ ماده‌، وزارت ‌بازرگانی‌ است‌.

ماده87 - فعالیت افراد صنفی در فضای مجازی (سایبری) مستلزم اخذ پروانه کسب از اتحادیه مربوطه است.

تبصره چگونگی صدور مجوز و نحوه نظارت بر اینگونه فعالیت‌های صنفی به موجب آیین‌ نامه‌ اجرائی است که توسط اتاق اصناف ایران با همکاری دبیرخانه هیأت‌ عالی نظارت و وزارتخانه‌ های اطلاعات و ارتباطات و فناوری اطلاعات تهیه می‌شود و پس از تأیید هیأت ‌عالی نظارت حداکثر ظرف سه ‌ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این‌قانون به‌تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت می‌رسد.

ماده‌ 88 ـ دبیرخانه‌ هیأت‌ عالی‌ نظارت‌ مکلف‌ است‌ با همکاری‌ دبیرخانه ‌شورای ‌عالی‌ مناطق‌ آزاد تجاری‌ صنعتی‌، نسبت‌ به‌ تهیه‌ آیین ‌نامه‌ اجرایی‌ حاکم‌ بر تشکیل‌ و فعالیت‌ تشکل های‌ صنفی‌ در مناطق‌ آزاد کشور اقدام‌ کند تا پس‌ از تصویب‌ وزیر بازرگانی‌ به‌اجرا درآید.

ماده‌ 89 ـ کلیه‌ واردکنندگان‌ کالا که‌ به‌ صورت‌ تجاری‌ به‌ واردات‌ کالا اقدام‌ می‌کنند و قصد توزیع‌ یا فروش‌ کالاهای‌ وارداتی‌ خود را دارند، درصورتی‌ که‌ به‌ عرضه‌ مستقیم‌ کالا به‌ مصرف ‌کننده‌ مبادرت‌ ورزند، ملزم‌ به‌ اخذ پروانه‌ کسب‌ طبق‌ مقررات‌ این‌ قانون‌ خواهند بود.

ماده‌ 90 ـ وزارتخانه‌ها، مؤسسات‌، سازمان ها یا شرکت های‌ دولتی‌، سایر دستگاه های ‌دولتی‌ که‌ شمول‌ قانون‌ بر آنها مستلزم‌ ذکر یا تصریح‌ نام‌ است‌ و نهادهای‌ عمومی ‌غیردولتی ‌، که‌ طبق‌ قوانین‌ جاری‌ ملزم‌ یا مجاز به‌ عرضه‌ مستقیم‌ کالاها یا خدمات‌ به ‌مصرف‌ کنندگان‌ هستند، اعم‌ از این‌ که‌ ازطریق‌ اماکن‌ و تاسیسات‌ متعلق‌ به‌ خود یا دیگر اشخاص‌ به‌ این‌ کار مبادرت‌ ورزند، از شمول‌ این‌ قانون‌ مستثنی‌ هستند.
 اما رعایت‌ سایر قوانین‌ و مقررات‌ جاری‌ و نرخهای‌ تعیین‌ شده‌ برای‌ کالاها و خدمات‌ توسط‌ مراجع‌ قانونی ‌ذی‌ربط ‌، الزامی‌ است‌. دستگاه‌ دولتی‌ یا نهاد عمومی‌ غیردولتی‌ متبوع‌ در حیطه‌ وظایف‌ و اختیارات‌ قانونی‌ خود، مسئولیت‌ نظارت‌ و کنترل‌ و سایر امور مربوط‌ به‌ اداره‌ اماکن‌ را برعهده‌ دارد. درصورتی‌ که‌ این‌ قبیل‌ فعالیت ها به‌ اشخاص‌ حقیقی‌ یا حقوقی‌ واگذار گردد یا انجام‌ دادن‌ آنها با مشارکت‌ بخش‌ خصوصی‌ صورت‌ پذیرد، مشمول‌ قانون‌ نظام‌ صنفی‌ و مقررات‌ آن‌ خواهد بود.

ماده91- اشخاص حقیقی یا حقوقی اعم از دولتی یا غیر‌دولتی که طبق قوانین جاری موظف به اخذ مجوز ‌فعالیت یا پروانه تأسیس، بهره ‌برداری یا اشتغال از وزارتخانه‌ها، مؤسسات، سازمان‌ها یا ‌شرکت های دولتی و سایر دستگاه های دولتی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر یا تصریح نام است می‌باشند و همچنین نهادهای عمومی غیردولتی چنانچه به عرضه کالاها یا خدمات به خرده‌ فروشان یا مصرف‌کنندگان مبادرت ورزند، مکلفند علاوه بر دریافت مجوز فعالیت یا پروانه، به اخذ پروانه کسب از اتحادیه مربوط نیز اقدام کنند.

تبصره‌ 1 ـ اخذ پروانه‌ کسب‌ از اتحادیه‌، مانع‌ اعمال‌ نظارت‌ مقرر در قوانین‌ جاری‌ از سوی‌ هر یک‌ از دستگاه های‌ دولتی‌ یا نهادهای‌ عمومی‌ غیردولتی‌ یاد شده‌ بر آنها نخواهد بود.

تبصره 2 - کلیه واحدهای صنفی مستقر در میادین میوه و تره‌بار شهرداری، پایانه‌های ورودی، خروجی، مسافربری، فرودگاهی، ایستگاه های راه‌آهن و مترو، مساجد و اماکن فرهنگی و مذهبی در صورتی‌که به عرضه کالا و خدمات به عموم بپردازند، مشمول این قانون می‌باشند و موظفند از اتحادیه‌های ذی‌ربط موضوع این قانون پروانه کسب اخذ نمایند.

ماده‌ 92 ـ سازمان‌ تامین‌ اجتماعی‌ فقط‌ درصورت‌ شکایت‌ هر یک‌ از کارکنان ‌واحدهای‌ صنفی‌ مبنی‌ بر عدم‌ پرداخت‌ حق‌ بیمه‌ در مدت‌ همکاری‌ توسط‌ افراد صنفی ‌می‌تواند به‌ نظر بازرس‌ یا مندرجات‌ دفاتر قانونی‌ فرد صنفی‌، استناد و حق‌ بیمه‌ را دریافت ‌کند. 
این‌ مبلغ‌ درصورت‌ احراز تخلف‌ فرد صنفی ‌، معادل‌ حق‌ بیمه‌ پرداخت‌ نشده‌ شاکی ‌شاغل‌ و جریمه‌ ای‌ به‌ مبلغ‌ دو برابر آن‌ خواهد بود. چنانچه‌ مبلغ‌ جریمه‌ کمتر از یکصد هزار ریال‌ باشد جریمه‌ نقدی‌ معادل‌ یکصد هزار ریال‌ خواهد بود.

ماده‌ 93 ـ اتاق اصناف منحل‌ نمی‌شود مگر در مواردی‌ که‌ در انجام‌ وظایف ‌محوله‌ تسامح‌ ورزد، یا برخلاف‌ مصالح‌ عمومی‌ و وظایف‌ مقرر رفتار کند. در این‌ صورت ‌کمیسیون‌ نظارت‌ مراتب‌ را با ذکر دلایل‌ کافی‌ به‌ هیأت‌ عالی‌ نظارت‌ اعلام‌ می‌دارد.
 اگر هیأت ‌عالی‌ نظارت‌ پس‌ از رسیدگی‌ به‌ دلایل‌ طرفین ‌، انحلال‌ را لازم‌ بداند مراتب‌ را جهت‌ تصویب‌ به‌ وزیر بازرگانی‌ اعلام‌ می‌دارد.

اتحادیه‌ها موظفند ظرف‌ یک‌ ماه‌ از تاریخ‌ انحلال‌ اتاق اصناف، نمایندگان‌ خود را جهت‌ تشکیل‌ مجدد اتاق اصناف معرفی‌ کنند.

انحلال‌ اتاق اصناف ایران نیز به‌ پیشنهاد هیأت‌ عالی‌ نظارت‌ و تصویب‌ وزیر بازرگانی‌ خواهد بود.
اتاق اصناف شهرستان موظفند ظرف‌ یک ‌ماه‌ از تاریخ‌ انحلال‌ اتاق اصناف ایران، نمایندگان‌ خود را جهت‌ تشکیل‌ مجدد اتاق اصناف ایران معرفی‌ کنند.

درصورت‌ اعتراض‌ هر یک‌ از طرفین‌ می‌توانند به‌ مراجع‌ ذی‌صلاح‌ قضایی‌ مراجعه ‌کنند.

ماده‌ 94 ـ آیین‌ نامه‌ اجرایی‌ موضوع‌ ماده‌ (29)، بند (ی‌) ماده ‌(30) و تبصره ‌(3) ماده ‌(37) این‌ قانون‌ به ‌پیشنهاد وزارتخانه‌ های‌ امور اقتصادی‌ و دارایی‌ و بازرگانی ‌به ‌تصویب‌ هیأت‌ وزیران‌ خواهد رسید.

ماده‌ 95 ـ وزارت ‌بازرگانی‌ موظف‌ است‌ گزارش‌ عملکرد این‌ قانون‌ را سالیانه‌ به‌ کمیسیون های‌ اقتصادی‌ و برنامه‌ و بودجه‌ و محاسبات‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ ارسال ‌نماید.

ماده ۹۵ - مکرر۱ رسیدگی به تخلفات اعضای هیأت‌ مدیره اتحادیه‌ها و هیأت‌ رئیسه اتاق های اصناف شهرستان حسب شکایات و گزارش‌هایی که با ذکر مشخصات شاکی و گزارش‌ دهنده واصل می‌شود برعهده کمیسیون‌های نظارت است.

ماده ۹۵ - مکرر۲ رسیدگی به تخلفات صنفی کلیه افراد صنفی به‌ موجب احکام این قانون خواهد بود و کلیه قوانین عام و خاص مغایر، لغو می‌شود.

ماده‌ 96 ـ از تاریخ‌ لازم‌الاجرا شدن‌ این‌ قانون‌، قانون‌ نظام‌ صنفی‌ مصوب 1359/4/13 شورای‌ انقلاب‌ و کلیه‌ اصلاحات‌ و الحاقات‌ بعدی‌ آن‌ و قانون‌ ایجاد تسهیلات‌ لازم‌ جهت‌ صدور پروانه‌ کسب‌ برای‌ جانبازان‌، اسرای‌ آزاد شده‌ و خانواده‌ محترم‌ شهدا مصوب‌ 1368/12/13 و « مواد(۱۴)، (۱۵)، (۱۷) و (۲۲ (قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان مصوب ۱۵/ ۷/ ۱۳۸۸ » نیز سایر قوانین‌ مغایر لغو و بلااثر می‌گردد.)

قانون‌ فوق‌ مشتمل‌ بر نود و شش‌ ماده‌ و نود و دو تبصره‌ در جلسه‌ علنی‌ روز یکشنبه‌ مورخ‌ بیست‌ و چهارم‌ اسفند ماه‌ یک هزار و سیصد و هشتاد و دو مجلس‌ شورای‌ اسلامی ‌تصویب‌ و در تاریخ ‌1382/12/28 به‌ تایید شورای‌ نگهبان رسید . 
متن ذیل در قانون اصلاحیه  قانون نظام صنفی میباشد باعنوان ماده 57

ماده۵۷ - آیین‌نامه‌های اجرائی این قانون درمورد: 
۱ - تعیین صنوف سیار موضوع ماده(۳) 
۲ - نحوه صدور، تمدید و تعویض پروانه کسب موقت و دائم موضوع ماده(۱۲) 
۳ - تبصره(۷) ماده(۲۱) 
۴ - نحوه برگزاری انتخابات موضوع تبصره(۳) ماده(۲۲) 
۵ - شرح وظایف بازرس ازجمله نظارت بر عملکرد هیأت مدیره اتحادیه و نیز تهیه گزارش بازرسی برای اتاق اصناف شهرستان مربوطه موضوع ماده(۲۳) 
۶ - میزان و نحوه دریافت منابع مالی، موضوع بندهای ماده (۳۷ مکرر) 
۷ - شرح وظایف، نحوه برگزاری انتخابات و منابع مالی کمیسیون‌های موضوع تبصره (۴) ماده(۴۵) 
۸ - شرایط اعلام موجودی موضوع تبصره(۲) ماده(۶۰) 
۹ - ماده(۹۱) 

ظرف سه‌ ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این قانون توسط اتاق اصناف ایران با همکاری دبیرخانه هیأت‌ عالی نظارت تهیه می‌شود و پس از تأیید هیأت‌ عالی نظارت به‌تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت می‌رسد.

ماده۱ از تاریخ لازم‌الاجراءشدن این قانون نام «مجمع امور صنفی» به «اتاق اصناف شهرستان»، نام «مجمع امور صنفی مرکز استان» به «اتاق اصناف مرکز استان» و نام «شورای اصناف کشور» به «اتاق اصناف ایران» تغییر می‌یابد.